Khoa học và công nghệ đã được xác định là những lĩnh vực ưu tiên phát triển trong giai đoạn tới

Chia sẻ tại Hội thảo World Mobile Broadband & Cloud AI Summit 2026, ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng, Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết sau giai đoạn tăng tốc lắp đặt vào năm 2025, tổng số trạm thu phát sóng di động (BTS) 5G trên toàn quốc đã vượt mốc 40.000 trạm. Các nhà mạng lớn như Viettel, VNPT và MobiFone đã hoàn tất việc chuyển đổi hạ tầng và tận dụng các vị trí trạm 4G cũ để tích hợp công nghệ mới, giúp độ phủ tăng mạnh.

Theo đại diện Cục Viễn thông, trong những năm qua, hạ tầng viễn thông Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ, tạo nền tảng vững chắc cho các ngành kinh tế cũng như cho sự hình thành và phát triển của nền kinh tế số và xã hội số. Mạng cáp quang đã được phủ tới 100% xã, phường và toàn bộ trường học trên cả nước.

Hội thảo World Mobile Broadband & Cloud AI Summit 2026 là sự kiện do Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế tại Việt Nam (IDG Việt Nam) từ năm 2009 phối hợp cùng Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam (REV) tổ chức hàng năm.

Với chủ đề “5G & Internet tốc độ cao thúc đẩy công nghiệp CNTT, AI cho tương lai”, sự kiện diễn ra trong bối cảnh hạ tầng viễn thông Việt Nam đang có những bước tiến vượt bậc. Theo các báo cáo mới nhất, Việt Nam đã ban hành 11 nhóm công nghệ chiến lược với 35 sản phẩm công nghệ trọng điểm. Tính đến năm 2025, cả nước có 53 tổ chức khoa học công nghệ đạt trình độ khu vực và quốc tế, 6 khu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đã tiệm cận mức 50%.

“Đây là những kết quả đáng ghi nhận, phản ánh sự nỗ lực rất lớn của cộng đồng doanh nghiệp viễn thông, đặc biệt là các doanh nghiệp phát triển hạ tầng tại vùng sâu, vùng xa, cũng như các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực di động và cố định”, ông Nguyễn Phong Nhã nói.

Trên bản đồ công nghệ toàn cầu, Việt Nam hiện xếp thứ 44/139 quốc gia về chỉ số đổi mới sáng tạo và đứng thứ 55 về hệ sinh thái khởi nghiệp. Đến cuối tháng 3/2026, hạ tầng số ghi nhận nhiều chỉ số đáng chú ý. Tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 91,9% dân số, với hơn 22,4 triệu thuê bao. Tốc độ Internet di động của Việt Nam xếp thứ 14 thế giới, trong khi Internet cố định đứng thứ 9. Về hạ tầng IPv6, Việt Nam hiện xếp thứ 7 toàn cầu.

Cùng với đó, số lượng doanh nghiệp công nghệ số tiếp tục gia tăng, với thêm 1.394 đơn vị được thành lập. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số đạt hơn 45 tỷ USD, tăng 32,2% so với cùng kỳ, góp phần đưa tổng kim ngạch toàn ngành lên 172 tỷ USD. Thị trường thương mại điện tử cũng đạt quy mô khoảng 36 tỷ USD, gấp ba lần so với năm 2020.

Để duy trì đà tăng trưởng, Quốc hội đã phê chuẩn tổng kinh phí cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số năm 2026 ở mức 65.020 tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư phát triển chiếm 34.300 tỷ đồng, được kỳ vọng tạo nền tảng cho các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn tới.

Theo Tiến sĩ Trần Đức Lai, Chủ tịch Hội Vô tuyến Điện tử Việt Nam, khoa học và công nghệ đã được xác định là những lĩnh vực ưu tiên phát triển trong giai đoạn tới. Đây là các công nghệ nền tảng có tính lan tỏa mạnh mẽ, đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm chủ quyền số.

“Việc tập trung trao đổi, thúc đẩy triển khai các lĩnh vực này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn góp phần trực tiếp thực hiện các mục tiêu chiến lược về khoa học công nghệ và chuyển đổi số của đất nước”, TS Trần Đức Lai nói.

Ông nhấn mạnh trong bối cảnh đó, hạ tầng viễn thông thế hệ mới không chỉ đơn thuần là hệ thống truyền dẫn mà còn là nền tảng chiến lược, quyết định năng lực phát triển của toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội to lớn cũng có không ít thách thức, bao gồm yêu cầu đầu tư rất lớn cho phát triển hạ tầng, bài toán đảm bảo an toàn, an ninh mạng, cũng như nhu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đại diện Cục Viễn thông, ông Nguyễn Phong Nhã, cũng cho rằng giai đoạn vừa qua là tập trung vào mở rộng vùng phủ và thương mại hóa 5G, và trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra là “chuyển trọng tâm sang khai thác hiệu quả các khoản đầu tư”.

Theo đó, một số định hướng cần được ưu tiên bao gồm việc thúc đẩy ứng dụng 5G trong các lĩnh vực như công nghiệp, y tế, giao thông thông minh và nông nghiệp thông minh; phát triển mạng 5G dùng riêng tại các khu công nghệ cao, khu sản xuất; đồng thời tiếp tục triển khai các tính năng như network slicing để tạo ra các dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Phong Nhã cho rằng cần thúc đẩy sự hội tụ giữa 5G, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và điện toán biên, hình thành nền tảng cho các hệ thống số có độ trễ thấp và khả năng xử lý dữ liệu theo thời gian thực. “Đây là những năng lực quan trọng mà các công nghệ mới mang lại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số”, ông Nhã nói.