Chuyên gia bàn giải pháp minh bạch hóa thị trường vàng và bất động sản

Tại tọa đàm “Điểm tựa tài sản trong kỷ nguyên mới” diễn ra vừa qua tại Hà Nội, nhiều ý kiến cho rằng xây dựng nền tảng dữ liệu minh bạch, hoàn thiện hành lang pháp lý và sớm hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia là những yếu tố quan trọng để tạo nền tảng phát triển bền vững cho thị trường tài sản. Sự kiện do Tạp chí điện tử Thời Trang Vàng tổ chức tạị Hà Nội, quy tụ các chuyên gia kinh tế, pháp lý, đại diện doanh nghiệp ngành vàng cùng nhiều khách mời trong lĩnh vực tài chính - đầu tư.

TS. Lê Ngọc Dũng - Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam

Chương trình có sự tham gia của các diễn giả gồm: Tiến sĩ Lê Ngọc Dũng - Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam; Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thông tin tư vấn kinh tế thương mại Việt Nam; Luật sư Hoàng Minh Hiền - Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội; ông Nguyễn Quang Huy - chuyên gia kinh tế, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi.

Theo TS. Lê Ngọc Dũng - Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam, thị trường vàng và bất động sản đang xuất hiện nhiều biến động đáng chú ý. Giá vàng trong nước liên tục tăng mạnh, có thời điểm chênh lệch hàng chục triệu đồng mỗi lượng so với giá thế giới, trong khi thị trường bất động sản ghi nhận thanh khoản suy giảm nhưng mặt bằng giá vẫn neo ở mức cao.

Để thị trường vàng vận hành minh bạch và ổn định hơn, theo các chuyên gia, cần sớm đưa sàn giao dịch vàng quốc gia vào hoạt động nhằm kiểm soát tốt hơn các giao dịch trên thị trường. TS. Lê Ngọc Dũng cho rằng, việc xây dựng sàn giao dịch vàng là chủ trương được giới kinh doanh vàng, cộng đồng doanh nghiệp cũng như nền kinh tế kỳ vọng từ lâu. Tuy nhiên, để mô hình này phát huy hiệu quả cần có hệ thống giải pháp đồng bộ, từ hành lang pháp lý, cơ chế vận hành đến kiểm soát thị trường và bảo vệ quyền lợi người dân.

Cùng với việc hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia, cơ quan quản lý cần sớm ban hành các quy định đồng bộ nhằm bảo đảm sự tham gia đầy đủ của các chủ thể trên thị trường, qua đó tạo điều kiện huy động nguồn lực vàng trong dân vào nền kinh tế. Theo ông Dũng, giao dịch vàng trong tương lai có thể mở rộng sang giao dịch tài khoản, chứng chỉ vàng hay các công cụ tài chính liên quan đến vàng. Tuy nhiên, để thị trường vận hành minh bạch, cần có cơ chế quản lý, giám sát và hướng dẫn phù hợp từ phía cơ quan quản lý nhà nước. TS. Lê Ngọc Dũng cũng cho rằng, công nghệ và số hóa sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quản lý thị trường vàng thời gian tới. Việc định danh, mã hóa và truy xuất nguồn gốc sản phẩm sẽ giúp nâng cao tính minh bạch, bảo vệ người tiêu dùng và hạn chế tình trạng gian lận trên thị trường.

Các đại biểu, chuyên gia thảo luận

Trong khi đó, nhìn từ góc độ tín dụng bất động sản, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho biết, từ cuối quý IV/2025 đến nay, mặt bằng lãi suất huy động đã có xu hướng tăng trở lại. Dù Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm lãi suất, nhưng áp lực thanh khoản nội tại của hệ thống ngân hàng vẫn khiến lãi suất cho vay duy trì ở mức cao hơn, đặc biệt với lĩnh vực bất động sản.

Trong bối cảnh lãi suất không còn ở vùng thấp như giai đoạn 2024 - giữa năm 2025, cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức đều buộc phải cơ cấu lại danh mục tài sản và phân bổ lại dòng tiền. Đặc biệt, trong bối cảnh cả vàng và bất động sản đều đang ở vùng giá cao lịch sử, nhà đầu tư có xu hướng thận trọng hơn, hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính và ưu tiên chiến lược phòng thủ. "Thị trường đang bước vào giai đoạn tái cân bằng và tích lũy. Đây là diễn biến phù hợp trong bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều rủi ro và nhà đầu tư cần ưu tiên khả năng phòng vệ trước các biến động khó lường", ông Huy nêu.

TS. Nguyễn Minh Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội thông tin tư vấn kinh tế thương mại Việt Nam, Ủy viên Hội đồng tư vấn kinh tế - Ủy ban trung ương mặt trận tổ quốc Việt Nam, giảng viên Học Viện Tài chính, Bộ Tài chính cũng đồng tình với yêu cầu xây dựng thị trường vàng minh bạch, liên thông và giảm thiểu tình trạng đầu cơ, thao túng giá. Nếu dòng tiền đổ quá mạnh vào vàng cũng có thể tạo áp lực lên thị trường tiền tệ và ảnh hưởng đến ổn định vĩ mô.

TS. Nguyễn Minh Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thông tin tư vấn kinh tế thương mại Việt Nam

Về yêu cầu thành lập sàn giao dịch vàng, ông Phong nhìn nhận, việc này có thể giúp tăng tính tổ chức của thị trường và hỗ trợ quản lý nguồn thu cho Nhà nước. Tuy nhiên, việc triển khai sàn vàng cần được nghiên cứu thận trọng do có thể phát sinh nhiều rủi ro liên quan đến thanh khoản, giao dịch ký quỹ, mua bán vàng "giấy" hoặc nguy cơ tạo ra cung - cầu ảo trên thị trường.

Theo Ban Tổ chức, tọa đàm diễn ra trong bối cảnh thị trường vàng và bất động sản xuất hiện nhiều biến động đáng chú ý. Giá vàng trong nước liên tục tăng mạnh, có thời điểm chênh lệch hàng chục triệu đồng/lượng so với giá thế giới; trong khi thị trường bất động sản ghi nhận thanh khoản sụt giảm nhưng mặt bằng giá vẫn neo cao. Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về ba nhóm vấn đề trọng tâm gồm: điểm nghẽn minh bạch của thị trường vàng và bất động sản; đề xuất xây dựng sàn giao dịch vàng quốc gia; vai trò của dữ liệu, công nghệ và khung pháp lý trong việc xây dựng “điểm tựa tài sản” bền vững.

Bà Hà Diệu Hiền, Phó TBT điều hành Tạp chí điện tử Thời Trang Vàng tặng hoa chúc mừng các diễn giả tham dự tọa đàm

Do đó, việc xây dựng sàn giao dịch vàng cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp, với đề án rõ ràng về phạm vi hoạt động, mức độ liên thông thị trường cũng như cơ chế quản lý, giám sát. Bên cạnh đó, cần phân biệt rõ cơ chế huy động vốn của hệ thống ngân hàng với các mô hình huy động nguồn lực vàng trong xã hội. Hoạt động huy động vốn của ngân hàng hiện được thực hiện theo quy định chặt chẽ của pháp luật về tổ chức tín dụng. Do vậy, nếu mở rộng thêm các mô hình huy động liên quan đến vàng thì cần có cơ chế quản lý, giám sát phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho thị trường và quyền lợi của người dân.

Tọa đàm không chỉ hướng tới phân tích những biến động ngắn hạn của thị trường mà còn mở ra góc nhìn dài hạn về việc xây dựng nền tảng dữ liệu minh bạch, khung pháp lý đồng bộ và củng cố niềm tin thị trường - những yếu tố được xem là “điểm tựa” quan trọng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Một số đề xuất được đưa ra tại tọa đàm gồm: sớm đưa sàn giao dịch vàng quốc gia vào hoạt động; kiểm soát chặt nguồn vàng trôi nổi và các giao dịch tự phát trên thị trường; thành lập quỹ đầu tư vàng, phát hành tín chỉ gửi vàng; đồng thời số hóa, định danh các sản phẩm vàng và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vàng nhằm tăng cường quản lý giao dịch mua bán vàng.

Qua các tham luận và ý kiến trao đổi, nhiều chuyên gia cho rằng trong bối cảnh thị trường tài sản biến động mạnh, điều cốt lõi không chỉ nằm ở việc lựa chọn kênh đầu tư mà còn ở tính minh bạch của thị trường, chất lượng dữ liệu và niềm tin của nhà đầu tư.