Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga 2026: Mở rộng đồng thuận, thúc đẩy hợp tác kinh tế và chiến lược

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga, Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Lịch sử Dmitry Mosyakov, Giám đốc Trung tâm Đông Nam Á, Australia và châu Đại Dương thuộc Viện Phương Đông học, Viện Hàn lâm Khoa học Nga, đã chia sẻ những đánh giá về ý nghĩa của Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga trong bối cảnh tình hình thế giới đang có nhiều biến động.

Theo Giáo sư Dmitry Mosyakov, thế giới hiện chứng kiến những thay đổi sâu sắc về kinh tế và chính trị, cùng với các bất ổn ngày càng gia tăng tại nhiều khu vực. Trong bối cảnh đó, Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga mang ý nghĩa đặc biệt khi cho thấy các quốc gia vẫn có thể tìm kiếm tiếng nói chung, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác trên cơ sở tôn trọng lợi ích của nhau.

Ông cho rằng hội nghị sẽ góp phần củng cố nền tảng cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững, đồng thời khẳng định giá trị của đối thoại trong giải quyết các vấn đề khu vực và quốc tế.

Về kỳ vọng của Nga đối với hội nghị lần này, Giáo sư Dmitry Mosyakov cho biết Moskva mong muốn tiếp tục củng cố quan hệ hữu nghị và tin cậy với các quốc gia Đông Nam Á, đồng thời thúc đẩy sự đồng thuận trong cách tiếp cận đối với nhiều vấn đề quốc tế quan trọng.

Đặc biệt, Nga kỳ vọng chuyển hóa nền tảng tin cậy chính trị thành các kết quả cụ thể trong hợp tác kinh tế. Theo ông, đây là lĩnh vực còn nhiều dư địa phát triển khi hai bên đang triển khai nhiều dự án tiềm năng như hợp tác đường sắt với Indonesia, các dự án điện hạt nhân với Việt Nam và hợp tác năng lượng với nhiều quốc gia trong khu vực.

Đánh giá về vị trí của ASEAN trong chính sách hướng Đông của Nga, Giáo sư Dmitry Mosyakov nhấn mạnh ASEAN là một trong những đối tác quan trọng nhất của Moskva tại châu Á. Bên cạnh Trung Quốc và Ấn Độ, Đông Nam Á được xem là một trụ cột trong chiến lược tăng cường hiện diện của Nga tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Theo ông, Nga đánh giá cao vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực, đồng thời coi ASEAN là đối tác có khả năng đóng góp tích cực vào việc xây dựng một trật tự khu vực ổn định, cân bằng và dựa trên luật lệ.

Tuy nhiên, quan hệ ASEAN-Nga vẫn đang đối mặt với một số thách thức. Giáo sư Dmitry Mosyakov cho rằng trở ngại lớn nhất hiện nay không phải là khoảng cách địa lý hay vấn đề logistics mà là các biện pháp trừng phạt thứ cấp và những rủi ro trong thanh toán quốc tế. Đây là yếu tố khiến nhiều doanh nghiệp thận trọng khi triển khai các dự án hợp tác với Nga.

Trong bối cảnh đó, việc mở rộng thanh toán bằng đồng nội tệ, xây dựng các cơ chế tài chính độc lập và tăng cường kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp được xem là những giải pháp quan trọng để thúc đẩy hợp tác kinh tế và đầu tư giữa Nga với ASEAN trong thời gian tới.

Đề cập đến vai trò của Việt Nam, Giáo sư Dmitry Mosyakov khẳng định Việt Nam luôn giữ vị trí đặc biệt trong chính sách đối ngoại của Nga tại Đông Nam Á. Quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước được người dân và giới học giả Nga đánh giá cao, đồng thời là nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác song phương.

Theo ông, Việt Nam không chỉ là một trong những đối tác chính trị và kinh tế hàng đầu của Nga trong khu vực mà còn đóng vai trò tích cực trong việc tăng cường quan hệ giữa Nga với ASEAN. Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã góp phần hỗ trợ Nga mở rộng hợp tác và hiện diện tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Về triển vọng hợp tác Nga-Việt Nam trong thời gian tới, Giáo sư Dmitry Mosyakov cho rằng năng lượng, bao gồm dầu khí và điện hạt nhân, sẽ tiếp tục là những lĩnh vực hợp tác trọng điểm. Bên cạnh đó, công nghệ cao, điện tử, sản xuất công nghiệp, thủy sản, du lịch và logistics được đánh giá là những động lực tăng trưởng mới trong quan hệ song phương.

Ông bày tỏ tin tưởng rằng nếu các rào cản về tài chính và thanh toán được tháo gỡ, hợp tác kinh tế giữa Nga với Việt Nam nói riêng và ASEAN nói chung sẽ bước sang giai đoạn phát triển mới, tương xứng với tiềm năng và nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp mà các bên đã dày công xây dựng trong nhiều năm qua.