Viêm tiểu phế quản cấp là bệnh lý hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi. Bệnh chủ yếu do virus gây ra và thường khởi phát sau các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên.
Nếu không được phát hiện sớm và xử lý đúng cách, bệnh có thể tiến triển nhanh sang suy hô hấp, viêm phổi hoặc các biến chứng nguy hiểm khác.
Dấu hiệu nhận biết sớm viêm tiểu phế quản cấp
Ở giai đoạn đầu (1 – 3 ngày đầu), bệnh thường khởi phát với các triệu chứng tương tự như cảm lạnh thông thường:
-
Trẻ hắt hơi, chảy nước mũi trong.
-
Sốt nhẹ hoặc không sốt.
-
Ho hắng nhẹ.
Đến giai đoạn toàn phát (từ ngày thứ 3 – 5), dịch tiết đường hô hấp tăng nhiều gây bít tắc tiểu phế quản. Trẻ bắt đầu xuất hiện các biểu hiện rõ rệt hơn:
-
Ho hắng kéo dài: Ho dữ dội hơn, ho có đờm.
-
Thở khò khè, thở rít: Khó thở, nhịp thở nhanh hơn bình thường.
-
Co kéo cơ hô hấp: Rút lõm lồng ngực, cánh mũi phập phồng khi hít vào.
-
Bỏ bú, quấy khóc: Trẻ mệt mỏi, bỏ bú hoặc bú kém do khó thở, ngủ không yên giấc.
Chăm sóc trẻ tại nhà thế nào?
Phần lớn trẻ mắc viêm tiểu phế quản cấp do virus được điều trị chủ yếu bằng các biện pháp chăm sóc và theo dõi triệu chứng. Thuốc kháng sinh không có tác dụng đối với virus và không nên tự ý sử dụng nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Khi trẻ nghẹt mũi, cha mẹ có thể nhỏ hoặc vệ sinh mũi bằng dung dịch natri clorid 0,9% phù hợp để giúp làm loãng dịch tiết, thông thoáng đường thở và hỗ trợ trẻ bú, ăn dễ dàng hơn.
Trẻ cần được uống đủ nước, tiếp tục bú mẹ và chia nhỏ các cữ ăn, cữ bú nếu trẻ mệt hoặc khó thở. Cha mẹ cũng nên cho trẻ nghỉ ngơi, tránh khói thuốc lá, bụi và các yếu tố có thể kích thích đường hô hấp.
Nếu trẻ sốt và khó chịu, có thể sử dụng thuốc hạ sốt phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế, đặc biệt cần tính liều theo cân nặng của trẻ. Không tự ý dùng thuốc ho, thuốc giãn phế quản, thuốc chống dị ứng hoặc kháng sinh cho trẻ nếu chưa được bác sĩ chỉ định.
Khi nào cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay?
Cha mẹ cần theo dõi sát sao và đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất nếu phát hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm sau:
-
Trẻ thở nhanh, thở gấp, rút lõm lồng ngực rõ rệt.
-
Tím tái ở môi, đầu ngón tay, ngón chân.
-
Trẻ sốt cao liên tục không hạ hoặc sốt co giật.
-
Trẻ bỏ bú hoàn toàn, lơ mơ, ngủ gà hoặc khó thức dậy.
-
Có dấu hiệu mất nước: Môi khô, mắt trũng, khóc không có nước mắt.
Chủ động phòng bệnh cho trẻ
Để giảm nguy cơ viêm tiểu phế quản và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, cha mẹ cần giữ vệ sinh tay, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp và tránh đưa trẻ đến nơi đông người khi dịch bệnh đang gia tăng.
Không để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá trong gia đình. Đảm bảo trẻ được ăn uống đầy đủ, ngủ đủ giấc và tiêm chủng theo lịch.
Viêm tiểu phế quản cấp ở trẻ nhỏ thường do virus và có thể hồi phục tốt nếu được chăm sóc, theo dõi phù hợp. Tuy nhiên, cha mẹ cần đặc biệt chú ý đến nhịp thở, khả năng bú và tình trạng toàn thân của trẻ. Khi trẻ khò khè nhiều, ho kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu khó thở, cần đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời.
(t/h)
