Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 30/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tình hình thực hiện ngân sách Nhà nước và kế hoạch đầu tư công.
Giải quyết đồng bộ tình trạng thiếu giáo viên
Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Nàng Xô Vi (đoàn Quảng Ngãi) cho rằng, Nghị quyết số 71-NQ/TW đã nhấn mạnh yêu cầu đổi mới thể chế, phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, đồng thời bảo đảm đủ số lượng, chất lượng và cơ cấu giáo viên và biên chế theo quy định.
Hiện nay, thực trạng thừa thiếu giáo viên vẫn đang diễn ra. Cả nước vẫn còn thiếu khoảng 48.249 giáo viên (nhu cầu bổ sung trong năm học 2026-2027). Bên cạnh đó, còn thiếu 45.691 phòng học, 27.084 phòng học bộ, thiết bị dạy học tối thiểu ở cấp trung học phổ thông mới đáp ứng khoảng 28,7%.
Đại biểu cho rằng cần giải quyết đồng bộ tình trạng thiếu giáo viên, không chỉ dừng ở tuyển dụng mà phải rà soát, điều tiết, điều động, luân chuyển giáo viên giữa các địa bàn, cơ sở giáo dục.
Đồng thời, cần thống kê chính xác nhu cầu giáo viên theo từng cấp học, môn học và địa phương để làm cơ sở đề xuất bổ sung biên chế; rà soát, điều chỉnh định mức giáo viên và người làm việc trong trường học phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông, loại hình trường, đặc điểm vùng miền và quy mô học sinh.
Theo đại biểu, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiệm vụ xây dựng chương trình, quy định tiêu chuẩn, chế độ làm việc, định mức giáo viên và chính sách đối với nhà giáo.
Trong khi đó, việc bố trí, quản lý biên chế và phân bổ kinh phí cho các cơ sở giáo dục địa phương còn liên quan đến thẩm quyền của các cơ quan quản lý về tổ chức bộ máy, tài chính và chính quyền địa phương.
Vì vậy, đại biểu Nàng Xô Vi đề nghị Chính phủ tăng cường phối hợp giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với các bộ, ngành, địa phương, bảo đảm việc xác định nhu cầu chuyên môn gắn với bố trí nhân lực và nguồn lực tài chính, tạo điều kiện để các chính sách giáo dục được triển khai hiệu quả.
Đối với vùng khó khăn, đại biểu cho rằng vấn đề không chỉ là tuyển dụng mà còn phải giữ chân giáo viên có năng lực. Do đó, cần có chính sách đồng bộ về tiền lương, phụ cấp, nhà công vụ, điều kiện đi lại, sinh hoạt và cơ hội phát triển nghề nghiệp.
"Đặc biệt, Luật Nhà giáo đã có hiệu lực, cần sớm triển khai đầy đủ, hiệu quả các chính sách đối với nhà giáo. Nhà giáo chúng tôi rất phấn khởi khi Luật Nhà giáo được thông qua và cử tri tại cơ sở cũng rất mong muốn chính sách tiền lương sẽ sớm được thực hiện", đại biểu nói.
Đại biểu đề nghị chuyển trọng tâm đánh giá chất lượng đội ngũ nhà giáo từ việc hoàn thành hồ sơ, chứng chỉ sang năng lực thực hành nghề nghiệp, với sự tiến bộ của người học.
Về đánh giá chất lượng đội ngũ nhà giáo, đại biểu đề nghị chuyển trọng tâm từ việc hoàn thành hồ sơ, chứng chỉ sang năng lực thực hành nghề nghiệp và sự tiến bộ của người học.
Đại biểu nhấn mạnh, công bằng trong giáo dục cần được đo bằng cơ hội học tập và chất lượng thực tế mà học sinh được thụ hưởng.
Dù cùng hướng tới một mục tiêu giáo dục, điều kiện thực hiện ở các vùng còn rất khác nhau. Học sinh tại địa bàn khó khăn vẫn chịu nhiều hạn chế về khoảng cách địa lý, điều kiện kinh tế gia đình, hạ tầng số, tình trạng thiếu giáo viên và cơ hội tiếp cận các hoạt động học tập.
Từ đó, đại biểu kiến nghị phân bổ ngân sách giáo dục và các chương trình hỗ trợ dựa trên nhu cầu, mức độ khó khăn và kết quả đầu ra.
Trong đó, ưu tiên các trường còn thiếu giáo viên, phòng học chức năng, thiết bị dạy học; đồng thời quan tâm điều kiện sinh hoạt cho học sinh nội trú, bán trú tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.
Chú trọng đến hoạt động giáo dục trải nghiệm lịch sử, văn hoá
Cùng quan tâm về bảo đảm đồng bộ các điều kiện để thực hiện tốt đối với đổi mới giáo dục, Hòa thượng Thích Thanh Quyết (đoàn Tp.Hà Nội) đề nghị Chính phủ rà soát ưu tiên đầu tư trường lớp, thiết bị, kinh phí vận hành, có phương án bố trí giáo viên đảm bảo để có thêm cơ hội phát triển cho học sinh.
Đối với việc huy động chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia hoạt động giáo dục, hoà thượng Thích Thanh Quyết đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, tháo gỡ những vướng mắc về mặt điều kiện nhân sự, hợp đồng kinh tế để sớm tổ chức thực hiện và phát huy hiệu quả, giúp học sinh có những điều kiện phát triển toàn diện hơn và tăng thêm động lực cho học sinh học tập.
Đại biểu cũng đề nghị chú trọng hơn đến hoạt động giáo dục trải nghiệm lịch sử, di sản văn hóa cho học sinh, bởi giá trị của giáo dục ở lĩnh vực này là nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách, giúp người học hiểu và tự hào về truyền thống, về cội nguồn của dân tộc, biết chuyển tri thức, nhận thức ấy trở thành cách sống có trách nhiệm với bản thân và xã hội.
