Quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc đứng trước cơ hội mở rộng động lực tăng trưởng mới

Chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân từ ngày 6 đến 9/9 được kỳ vọng tạo thêm động lực cho quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc, đặc biệt trong hợp tác nghị viện, kinh tế, khoa học-công nghệ và giao lưu nhân dân. Trọng tâm không chỉ là mở rộng quy mô hợp tác mà hướng tới những kết quả thực chất, cân bằng và bền vững hơn.

Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Đại Hàn Dân Quốc Cho Jeong Sik và Phu nhân, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Hàn Quốc từ ngày 6 đến 9/9/2026.

Nhân dịp này, phóng viên Báo Nhân Dân đã trao đổi với Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ về ý nghĩa chuyến thăm và những định hướng hợp tác giữa hai nước trong giai đoạn mới.

Tạo thêm động lực cho quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc

Theo Đại sứ Vũ Hồ, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc đang phát triển mạnh mẽ, toàn diện và ngày càng đi vào chiều sâu.

Hoạt động trao đổi cấp cao giữa hai nước được duy trì thường xuyên. Trong đó có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Hàn Quốc của Tổng Bí thư Tô Lâm, chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc năm 2025 và chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung vào tháng 4/2026.

Những hoạt động này cho thấy quan hệ hai nước đang được thúc đẩy đồng bộ trên các kênh Đảng, Nhà nước và Quốc hội, đồng thời phản ánh mức độ tin cậy ngày càng cao giữa Việt Nam và Hàn Quốc.

Trong bối cảnh cả hai nước đều đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình phát triển, chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn mang thêm những ý nghĩa đáng chú ý.

Việt Nam đang tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển khoa học-công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong khi đó, Hàn Quốc cũng tìm kiếm những thị trường, địa bàn sản xuất và đối tác công nghệ mới giữa lúc cạnh tranh chiến lược, chuyển dịch chuỗi cung ứng và chuyển đổi xanh diễn ra mạnh mẽ.

Đây là những lĩnh vực hai nền kinh tế có nhiều khả năng bổ trợ cho nhau.

Theo Đại sứ Vũ Hồ, chuyến thăm tập trung vào bốn trọng tâm: củng cố tin cậy chính trị và trao đổi chiến lược; tăng cường hợp tác giữa Quốc hội hai nước; thúc đẩy hợp tác kinh tế theo hướng nâng cao chất lượng; đồng thời củng cố nền tảng xã hội thông qua hợp tác địa phương, giáo dục, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân.

Mục tiêu thương mại song phương đạt 150 tỷ USD vào năm 2030 cũng đặt ra yêu cầu hai bên phải chuyển mạnh từ tăng quy mô sang nâng cao hiệu quả và tính bền vững của hợp tác.

Những con số cho thấy nền tảng hợp tác vững chắc

Quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc hiện được Đại sứ Vũ Hồ khái quát bằng ba từ: thường xuyên, thực chất và tin cậy.

Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 89,5 tỷ USD, tăng 9,6% so với năm trước. Việt Nam xuất khẩu 28,9 tỷ USD và nhập khẩu 60,5 tỷ USD từ Hàn Quốc.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì. Trong 5 tháng đầu năm 2026, thương mại hai chiều đạt khoảng 47,4 tỷ USD, tăng gần 35% so với cùng kỳ.

Tính đến tháng 5/2026, tổng vốn đầu tư lũy kế của Hàn Quốc tại Việt Nam đạt khoảng 101 tỷ USD với hơn 10.000 dự án.

Cùng với dòng vốn và thương mại, giao lưu nhân dân cũng trở thành một điểm nổi bật. Năm 2025, có hơn 5 triệu lượt người qua lại giữa hai nước. Gần 400.000 người Việt Nam đang cư trú tại Hàn Quốc và hơn 200.000 người Hàn Quốc sinh sống tại Việt Nam.

Đằng sau những con số này là mạng lưới doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất, sinh viên học tập tại các trường đại học của nhau, các địa phương thiết lập quan hệ hợp tác và những gia đình đa văn hóa.

Nếu hợp tác kinh tế tạo ra tốc độ phát triển, thì tin cậy chính trị và sự gắn kết giữa người dân đang tạo nên chiều sâu và sức bền cho quan hệ hai nước.

Quốc hội góp phần đưa cam kết thành kết quả

Hợp tác nghị viện được Đại sứ Vũ Hồ đánh giá là một trụ cột quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc.

Theo đó, Quốc hội hai nước không chỉ tham gia xây dựng hành lang pháp lý mà còn có vai trò giám sát việc thực hiện các thỏa thuận, phân bổ nguồn lực và phản ánh tiếng nói của người dân, doanh nghiệp vào quá trình hoạch định chính sách.

Vai trò này càng trở nên thiết thực khi các thỏa thuận song phương ngày càng liên quan đến nhiều lĩnh vực như pháp luật, ngân sách, công nghệ, lao động và môi trường.

Hợp tác giữa Quốc hội hai nước thời gian qua được triển khai trên nhiều cấp độ, từ trao đổi giữa lãnh đạo Quốc hội, các ủy ban chuyên môn đến hoạt động của nghị sĩ và cơ quan tham mưu.

Các Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam-Hàn Quốc và Hàn Quốc-Việt Nam cũng trở thành những cầu nối quan trọng, góp phần thúc đẩy quan hệ giữa hai cơ quan lập pháp và hỗ trợ xử lý những vấn đề liên quan đến doanh nghiệp, người lao động, cộng đồng người Việt Nam và các gia đình đa văn hóa.

Trong thời gian tới, hợp tác nghị viện được kỳ vọng tập trung vào những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, kinh tế số, chuyển dịch năng lượng và đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó là tăng cường giám sát việc triển khai các thỏa thuận cấp cao, nhất là những chương trình có quy mô lớn và tác động trực tiếp tới người dân, doanh nghiệp.

Từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng

Một trong những chuyển biến đáng chú ý của quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc hiện nay là xu hướng chuyển từ “nhiều hơn” sang “tốt hơn”, từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa.

Trong hơn ba thập niên qua, doanh nghiệp Hàn Quốc đã đóng góp đáng kể vào quá trình công nghiệp hóa, xuất khẩu và tạo việc làm tại Việt Nam.

Tuy nhiên, giai đoạn mới đòi hỏi bước tiến cao hơn, từ việc coi Việt Nam là địa điểm sản xuất sang phát triển các trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; từ lắp ráp sang tham gia sâu hơn vào thiết kế, linh kiện và dịch vụ công nghệ.

Việt Nam cũng kỳ vọng tăng tỷ lệ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hàn Quốc, đồng thời thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Không gian hợp tác đang được mở rộng sang những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, chuyển đổi số, năng lượng sạch, đường sắt, đô thị thông minh và công nghiệp quốc phòng.

Trong lĩnh vực bán dẫn, cơ hội hợp tác không chỉ nằm ở việc thu hút các dự án lớn mà còn ở việc hình thành hệ sinh thái gồm doanh nghiệp, trường đại học, cơ sở nghiên cứu và nguồn nhân lực kỹ thuật.

Với trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, hai bên cần đồng thời quan tâm đến hạ tầng dữ liệu, tiêu chuẩn quản lý, an toàn thông tin và khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Hướng tới quan hệ cân bằng và bền vững hơn

Bên cạnh những thành tựu, theo Đại sứ Vũ Hồ, Việt Nam và Hàn Quốc cần tiếp tục giải quyết một số vấn đề còn tồn tại.

Năm 2025, chênh lệch giữa nhập khẩu và xuất khẩu của Việt Nam trong thương mại với Hàn Quốc ở mức hơn 31 tỷ USD. Đây là vấn đề đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam, mở rộng khả năng tham gia chuỗi cung ứng và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Tuy nhiên, cải thiện cán cân thương mại không đồng nghĩa với việc đơn thuần giảm nhập khẩu.

Nhiều sản phẩm Việt Nam nhập khẩu từ Hàn Quốc là máy móc, nguyên liệu và linh kiện phục vụ sản xuất, trong đó có những sản phẩm góp phần tạo ra hàng hóa xuất khẩu.

Giải pháp căn cơ là phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước, tăng kết nối giữa doanh nghiệp hai nước và mở rộng thị trường Hàn Quốc cho nông sản, thực phẩm chế biến cùng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao của Việt Nam.

Theo Đại sứ Vũ Hồ, giai đoạn tới cần lấy hiệu quả thực chất làm thước đo.

Mỗi chuyến thăm cần mở thêm một hướng hợp tác; mỗi thỏa thuận cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và lộ trình triển khai; mỗi chương trình cần hướng tới những lợi ích cụ thể cho người dân và doanh nghiệp.

Điều này đòi hỏi hai bên chuyển từ tư duy ký kết sang tư duy thực hiện. Những thỏa thuận lớn cần được cụ thể hóa bằng danh mục dự án, mốc thời gian, đầu mối phụ trách và cơ chế rà soát định kỳ.

Quốc hội hai nước có thể tiếp tục đồng hành thông qua việc hoàn thiện hành lang pháp lý, giám sát các chương trình trọng điểm và tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục, tiêu chuẩn và nguồn lực.

Với nền tảng hợp tác được vun đắp trong hơn ba thập niên, chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn được kỳ vọng tạo thêm xung lực cho quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc, đưa hợp tác giữa hai nước tiến sâu hơn theo hướng tin cậy về chính trị, thực chất về kinh tế, rộng mở về lĩnh vực hợp tác và bền vững từ nền tảng nhân dân.