Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM mới đây đã triệt phá một đường dây mang thai hộ vì mục đích thương mại hoạt động xuyên quốc gia, đồng thời khởi tố, bắt tạm giam nhiều đối tượng liên quan.
Các bị can gồm Hồ Thanh Huyền, Nguyễn Trúc Giang (chồng Huyền), Nguyễn Thị Ngát, Nguyễn Thị Nương và Nguyễn Thị Thắm bị điều tra về hành vi tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại. Cơ quan chức năng cũng đang truy tìm hai đối tượng được xác định có vai trò chủ chốt là Vũ Thị Thu Ba và Phan Thị Minh Thư.
Theo điều tra ban đầu, từ tháng 3/2025 đến khi bị phát hiện, Huyền và Giang đã tham gia 7 vụ tổ chức mang thai hộ, thu lợi khoảng 300 triệu đồng. Mỗi phụ nữ tham gia mang thai hộ sau khi sinh con được trả từ 300 – 330 triệu đồng, trường hợp mang song thai được trả thêm 70 triệu đồng.
Đáng chú ý, nhiều người sau khi hoàn thành việc mang thai hộ tiếp tục tham gia môi giới, giới thiệu thêm phụ nữ khác để hưởng hoa hồng, hình thành mạng lưới nhiều tầng, hoạt động khép kín và tinh vi.
Theo cơ quan điều tra, đường dây này có yếu tố nước ngoài khi tổ chức đưa phụ nữ sang Thái Lan để cấy phôi, sau đó quay về Việt Nam dưỡng thai và sinh con. Sau khi sinh, trẻ sơ sinh được bàn giao theo chỉ đạo từ đối tượng cầm đầu. Tổng số vụ việc mà đường dây môi giới có thể lên đến hàng trăm, với số tiền giao dịch đặc biệt lớn.
Mở rộng điều tra, công an đã làm việc với khoảng 20 phụ nữ từng tham gia đường dây. Nhiều trường hợp tham gia không xuất phát từ mục đích xấu mà do áp lực kinh tế.
Trước đó, Công an TP.HCM cũng đã triệt phá một đường dây mang thai hộ khác và đưa ra xét xử vào tháng 3/2026, dù sau đó vụ án được trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Ngoài ra, giữa tháng 7/2025, Cục Cảnh sát Hình sự (Bộ Công an) phối hợp nhiều địa phương đã làm việc với hàng loạt đối tượng liên quan đến một đường dây khác.
Các đối tượng khai nhận đã tổ chức hàng chục ca mang thai hộ, thu lợi hàng trăm triệu đồng. Lực lượng chức năng đã giải cứu an toàn 11 trẻ sơ sinh và đưa về cơ sở bảo trợ để chăm sóc.
Theo các chuyên gia, mang thai hộ vì mục đích thương mại không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn phản ánh những vấn đề xã hội sâu sắc như bất bình đẳng và sự thương mại hóa cơ thể con người. Việc hình thành “thị trường” mang thai hộ khiến phụ nữ, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn, trở thành đối tượng dễ bị khai thác, phải đối mặt với nhiều rủi ro về sức khỏe và tâm lý.
Đối với trẻ em sinh ra từ các giao dịch này, nguy cơ bị xem như “hàng hóa” có thể dẫn đến tổn thương tâm lý và khủng hoảng danh tính trong tương lai. Các chuyên gia cũng cảnh báo, khi nhu cầu tồn tại nhưng bị pháp luật cấm, thị trường ngầm sẽ phát triển với sự tham gia của các đường dây tội phạm có tổ chức, sử dụng thủ đoạn như làm giả giấy tờ để hợp thức hóa giao dịch.
Tại Việt Nam, mang thai hộ vì mục đích thương mại bị nghiêm cấm theo Luật Hôn nhân và Gia đình nhằm bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em. Người tổ chức hành vi này có thể bị xử lý theo Điều 187 Bộ luật Hình sự với mức phạt tiền từ 50 đến 200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 2 năm; trường hợp phạm tội có tổ chức hoặc nhiều lần có thể đối diện mức án từ 1 đến 5 năm tù.
Các chuyên gia cho rằng để hạn chế loại tội phạm này cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, nâng cao nhận thức pháp luật và tăng cường công tác quản lý. Đồng thời, cần hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho những người vi phạm, qua đó hạn chế nguy cơ tái phạm.
