Đúng 5 giờ sáng ngày 27/7, hơn 18.000 ngôi chùa và cơ sở tự viện trên toàn quốc đã đồng loạt cử hành ba hồi chuông, trống Bát nhã. Âm thanh trầm hùng vang lên trong buổi sớm tháng 7 không chỉ là nghi lễ tôn giáo, mà còn là lời tri ân sâu sắc gửi tới các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Hoạt động mang ý nghĩa đặc biệt này được triển khai theo chỉ đạo của Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Cùng thời điểm, các nghi lễ cầu siêu, tưởng niệm được tổ chức trang nghiêm tại nhiều chùa trên cả nước, kết hợp với các hoạt động thăm hỏi thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng.
Tại chùa Sủi (Gia Lâm, Hà Nội), Đại đức Thích Thanh Phương – trụ trì chùa – đã trực tiếp cử hành nghi thức ba hồi trống Bát nhã, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. Ngay từ sáng sớm, đông đảo người dân địa phương đã có mặt, thành kính thắp hương, gửi gắm nỗi niềm tri ân.
Chia sẻ trong niềm xúc động, bà Nguyễn Thị Loan cho biết gia đình bà có hai người anh là liệt sĩ hy sinh tại chiến trường miền Nam, đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ. Với bà, ngôi chùa không chỉ là nơi lễ Phật mà còn là chốn gửi gắm ký ức, hy vọng và nỗi mong đoàn tụ sau hàng chục năm.
Theo Hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tinh thần “tri ân và báo ân” là một trong những giáo lý cốt lõi của Phật giáo, đồng thời cũng là truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Việc cầu nguyện cho các anh linh liệt sĩ được siêu thoát chính là cách thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Không chỉ diễn ra trong không gian chùa chiền, tinh thần tri ân còn lan tỏa rộng khắp tại các đài tưởng niệm, nghĩa trang liệt sĩ trên cả nước. Những nén hương, ngọn nến được thắp lên bởi các tầng lớp nhân dân như một sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa sự hy sinh và lòng biết ơn.
Tại khu tưởng niệm của chùa Sủi, bia ghi danh hiện có tên hàng chục liệt sĩ qua hai cuộc kháng chiến. Tuy nhiên, theo người dân địa phương, con số thực tế còn lớn hơn rất nhiều. Chính vì vậy, các hoạt động giáo dục truyền thống, như đưa học sinh đến dâng hương và trao thưởng tại đây, đang góp phần nuôi dưỡng tinh thần tri ân từ thế hệ trẻ.
Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, đánh giá việc hàng nghìn ngôi chùa đồng loạt tổ chức nghi lễ là sự kết hợp ý nghĩa giữa đạo pháp và đạo lý dân tộc. Đây cũng là bước đi quan trọng trong hành trình đền ơn đáp nghĩa, hướng tới sự gắn kết cộng đồng.
Hiện nay, Hội đang phối hợp cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam triển khai đề án xây dựng không gian thờ cúng liệt sĩ tại các chùa trên toàn quốc. Mục tiêu trước mắt là hoàn thành tại 80 ngôi chùa, tiến tới dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/2027). Đồng thời, dự kiến vào 19 giờ ngày 27/7 hằng năm, các chùa sẽ đồng loạt thắp đèn, dâng hương và rung chuông tưởng niệm.
Theo Hòa thượng Thích Thanh Quyết, thời gian qua Giáo hội cũng tích cực tham gia hỗ trợ công tác tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đồng thời thực hiện nhiều hoạt động ý nghĩa như tổ chức đại lễ cầu siêu tại các vùng đất lịch sử, biên giới và hải đảo.
Tiếng chuông ngân vang lúc bình minh rồi dần lắng xuống, nhưng dư âm vẫn còn đọng lại trong lòng mỗi người. Đó không chỉ là âm thanh của nghi lễ, mà còn là lời nhắc nhở về sự hy sinh của các thế hệ đi trước, về trách nhiệm của hôm nay trong việc tri ân, gìn giữ và tiếp nối những giá trị mà họ đã đánh đổi bằng cả cuộc đời.
Khi tiếng chuông cửa Phật hòa cùng đạo lý dân tộc, hành trình tri ân không còn gói gọn trong một ngày, mà trở thành mạch nguồn bền bỉ nuôi dưỡng lòng biết ơn và tình yêu nước cho các thế hệ mai sau.
