Hành trình kéo dài hơn nửa thế kỷ
Liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội sinh năm 1949, nhập ngũ năm 1971 với cấp bậc Binh nhất. Ngày 25/5/1972, ông anh dũng hy sinh tại chiến trường phía Nam khi mới 23 tuổi. Sau đó, gia đình chỉ nhận được giấy báo tử cùng ba lô và một số kỷ vật ít ỏi.
Từ khoảnh khắc nhận tin dữ, gia đình bước vào cuộc tìm kiếm kéo dài hơn 50 năm. Không biết chính xác nơi người thân được an táng, họ chỉ có thể lập bàn thờ và tưởng nhớ ông qua tấm di ảnh cùng những kỷ vật còn lưu giữ.
Ông Nguyễn Tiến Minh, nay đã 90 tuổi và là anh trai của liệt sĩ, vẫn nhớ rõ lần gặp cuối cùng với em trước ngày lên đường. Theo ông, đó cũng là lần duy nhất hai anh em gặp nhau khi ông chở em bằng xe đạp trở lại đơn vị trong thời gian hành quân vào chiến trường.
Nỗi đau của người mẹ và hành trình không từ bỏ
Suốt nhiều thập kỷ, việc không biết nơi an nghỉ của con trai luôn là nỗi day dứt lớn nhất đối với mẹ của liệt sĩ. Mỗi dịp giỗ, Tết hay Ngày Thương binh - Liệt sĩ, gia đình chỉ biết thắp hương trước bàn thờ mà không có một ngôi mộ để viếng thăm.
Bà Nguyễn Thị Lan, em gái liệt sĩ, chia sẻ rằng mẹ bà luôn đau đáu mong một ngày có thể đưa con trai trở về quê hương. Trước lúc qua đời, bà vẫn căn dặn các con phải tiếp tục tìm bằng được phần mộ của anh Hội để người đã khuất được trở về với đất mẹ.
Trong suốt hành trình ấy, gia đình đã tìm đến nhiều cơ quan chức năng, đơn vị quân đội, cơ quan báo chí, các chương trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ và trực tiếp đến nhiều nghĩa trang trên cả nước để dò tìm thông tin. Họ cũng từng tham gia các chương trình thu nhận mẫu sinh phẩm với hy vọng xác định được danh tính liệt sĩ, nhưng nhiều năm liền vẫn chưa có kết quả.
Dẫu vậy, gia đình chưa từng từ bỏ niềm tin. Chỉ cần xuất hiện một manh mối mới, họ lại tiếp tục hành trình tìm kiếm.
Công nghệ ADN mang lại phép màu
Bước ngoặt đến vào năm 2025 khi Bộ Công an triển khai chương trình thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ với sự đồng hành của Công ty Cổ phần GeneStory.
Gia đình được hướng dẫn lấy mẫu ADN từ ông Nguyễn Tiến Minh và bà Nguyễn Thị Lan để phục vụ quá trình đối chiếu với dữ liệu lưu trữ.
Sau quá trình phân tích tại phòng thí nghiệm, kết quả xác nhận mẫu ADN của hai thân nhân hoàn toàn trùng khớp với một phần mộ vô danh tại nghĩa trang liệt sĩ. Điều đó đồng nghĩa với việc gia đình đã chính thức tìm được nơi yên nghỉ của liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội sau hơn nửa thế kỷ.
Khoảnh khắc cầm trên tay kết quả giám định, nhiều thành viên trong gia đình không giấu được xúc động. Người con, người em và người chú mà họ tìm kiếm suốt hàng chục năm cuối cùng đã được trả lại tên tuổi và danh tính.
Khép lại nỗi chờ đợi của nhiều thế hệ
Sau khi nhận được thông báo, bà Nguyễn Thị Lan lập tức trở về quê để báo tin vui cho họ hàng. Ước nguyện đưa anh trai trở về với quê hương mà người mẹ đã ôm ấp suốt cuộc đời cuối cùng cũng trở thành hiện thực.
Anh Nguyễn Thái Dương, cháu ruột của liệt sĩ, cho biết gia đình từng nghĩ sẽ không còn cơ hội tìm thấy chú vì thời gian đã trôi qua quá lâu. Tuy nhiên, kết quả giám định ADN đã mang đến điều kỳ diệu mà cả gia đình luôn mong mỏi.
Theo đại diện lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, quá trình thu nhận mẫu ADN được triển khai khẩn trương với sự phối hợp của nhiều đơn vị. Dù nhiều thân nhân đã cao tuổi, sức khỏe giảm sút hoặc chuyển nơi sinh sống, các cán bộ vẫn tích cực rà soát, tìm kiếm và hỗ trợ lấy mẫu nhằm không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội xác định danh tính liệt sĩ nào.
Mở ra hy vọng cho hàng nghìn gia đình
Việc xác định thành công danh tính liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội không chỉ giúp một gia đình hoàn thành tâm nguyện sau hơn 50 năm chờ đợi mà còn cho thấy hiệu quả của công nghệ ADN trong công tác tìm kiếm, xác minh hài cốt liệt sĩ.
Mỗi kết quả giám định thành công là một lần trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh vì Tổ quốc, đồng thời khép lại nỗi mong ngóng kéo dài qua nhiều thế hệ, để những người con đã ngã xuống có thể trở về trong vòng tay của gia đình và quê hương.
