Vào năm 2010, vợ chồng con gái tôi là Trần Thị Thu Thắm, SN 1977 có mua một thửa đất của anh em ông Võ Thành Tâm - có hộ khẩu thường trú tại ấp 3, xã An Thới, huyện Phú Quốc (nay là Khu phố 6, An Thới, Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang). Trước khi mua lại đất của vợ chồng con gái, tôi có kiểm tra nguồn gốc đất và quá trình sử dụng đúng theo quy định pháp luật đất đai 2013 và Nghị định 43/2014 – CP.
Sau thỏa thuận
Theo hồ sơ lưu tại khu phố 2, thị trấn An thới vào năm 2009 của ông Lê Văn Có (khi còn sống) về nguồn gốc đất: Theo đơn xin điều chỉnh nguồn gốc đất ông Võ Văn Có nêu: Nguồn gốc đất do ông khai khẩn vào năm 1985 tại ấp bãi Giếng, KP 2 thị trấn An Thới, huyện Phú Quốc cũ. Đến năm 1995 do sức khỏe yếu có để lại cho con ông là Võ Thành Tâm thường trú tổ 12, KP3 thị trấn An Thới cũ tiếp tục canh tác. Đến năm 2006 thì có dự án của Công ty Đông Dương quy hoạch làm dự án thì chính quyền địa phương có thông báo đến các hộ gia đình nộp các giấy tờ có liên quan về nguồn gốc đất và tại thời điểm này ông phát hiện con ông là Võ Thành Tâm tự ý làm giấy xác nhận nguồn gốc cho rằng tự khai khẩn vào năm 1995 không thông qua ý kiến của ông. Vụ việc nêu trong đơn có nhiều người công tác ở ấp và xã An Thới thừa nhận có việc con ông Võ Văn Có là Võ Văn Hòa gian dối nhằm mục đích chiếm đất của cha ông là việc có thật. Thế nhưng ông Trần Hồng Bồng bức xúc: trong suốt quá trình giải quyết khiếu nại cho đến khi tòa án khu vực 2- An Giang giải quyết khiếu kiện vẫn chưa làm rõ về nguồn gốc đất được khai khẩn sử dụng khi nào? trong khi ông Tâm là một trong các con của ông Võ Văn Có được ông Có giao cho quản lý sử dụng rồi chiếm luôn đất của cha mình.
Theo nhiều người từng công tác ờ khu khố nơi ông Võ Văn Có sinh sống hiện còn sống gồm: Nguyên là Trưởng ấp, phó âp, phó ban an ninh ấp bí thư đoàn thanh niên ấp… Đều xác nhận nguồn gốc đất có từ thời ông Lên Văn Có vào năm 1985 chứ không phải là từ 1995 do ông Võ Văn Hòa (con ông Lê văn Có) tự khai nhận.
Sau tranh chấp thì giữa ông Có và các con đã thỏa thuận phân chia mỗi người một phần, trong những người được chia thì ông Võ Thành tâm là một trong số các con ông Võ Văn Có đã chuyển nhượng lại một phần diện tích đất cho bà Trần Thị Thu Thắm và bà Thắm đã chuyển lại cho cha bà là Trần Hồng Bồng Quản lý sử dụng cho đến khi nhà nước phê duyệt quy hoạch dự án và UBND thành phố Phú Quốc ra ra quyết định thu hồi đất.
Mặt dù gia đình ông đã tiếp quản sử dụng liên tục trên 25 năm (kể từ khi cha ông Võ Thành Tâm khai khẩn sử dụng). Gia đình ông Bồng cho rằng quá trình khai khẩn từ thời ông ông Võ Văn Có và sau cho lại con ông có là ông Võ Thành Tâm ở địa phương từ người dân đến cán bộ ấp xã đều biết ghi nhận.
Từ khi nhận chuyển nhượng gia đình ông đã tiếp tục duy trì phát triển thành quả trên đến gồm: hoa màu và nhiều loại cây ăn trái (mít, xoài, dừa, Đào và tràm bông vàng) có tuổi đời lâu nhất là 10 năm, ngắn nhất là 05 năm) tại thời điểm năm 2010.
Tại thời điểm năm 2008, 2009, khi bắt đầu triển khai dự án Đông Dương thì Ban bồi thường và Hỗ trợ tái định cư có Phú Quốc có thông báo đến nhiều hộ dân có đất canh tác tại đây và xác định diện tích sử dụng từng hộ dân, lập biên bản kiểm đếm thành quả trên đất và thống nhất lập phương án chi hỗ trợ 40% giá trị đất nhưng nhiều hộ dân không đồng ý, đặc biệt là những hộ khẩn hoang có quá trình canh tác liên tục lâu dài, trong đó có gia đình tôi.
Hình anh ghi nhận tại thời điểm 2015- 2016 công an huyện Phú Quốc xác minh đơn tố cáo của ông Bồng) và công văn phúc đáp cho đoàn xác minh của Ban QL rừng phòng hộ năm 2017 đã ghi nhận thực tế những hộ có đất sản xuất, có hộ ông Trần hồng Bồng.
Đáng chú ý, sau năm 1998 -2000 Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang dã ban hành Quyết định 2163/1998 thì các hộ dân đang canh các bị hạn chế không cho tiếp tục sản xuất mà yêu cầu giữ nguyên hiện trạng (vì cho rằng đất rừng phòng hộ) nên phần lớn hộ dân chấp hành nghiêm không tiếp tục khai phá mà tiếp tục quản lý hiện trạng chờ chủ trương, quyết định mới của tỉnh. Cũng như nhiều hộ gia đình trên đất đảo những hộ chấp hành nghiêm quy định bảo vệ rừng đều bị những kẻ bên ngoài vô bao chiếm, trong đó hộ gia đình ông Bồng là một trong những hộ bị người bên ngoài bao chiếm vào năm vào năm 2015 -2016 đã có trình báo với cơ quan công an địa phương để xử lý hành vi phá rừng.
Đến năm 2016, khi Dự án cáp treo và quần thể vui chơi giải trí biển Hòn Thơm – Phú Quốc được UBND tỉnh Kiên Giang phê duyệt thì cơ quan có thẩm quyền tiếp tục đo đạt diện tích, kiểm đếm hoa màu, cây cối và ban hành quyết định thu hồi đất theo quy định của pháp luật. Từ khi nhận được quyết định thu hồi đất số 7795/ QĐ-UBND ngày 23/12/2016 của UBND huyện Phú Quốc về việc thu hồi đất (sau khi UBND huyện Phú Quốc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2016) và quyết định bồi thường, hỗ trợ tái định cư với giá không đồng, gia đình ông Bồng nhận thấy quyền lợi chính đáng - hợp pháp bị xâm hại ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống đã gởi đơn khiếu nại nhiều lần, quá trình giải quyết kéo dài nhiều năm cho đến ngày 30/8/2024 gia đình ông mới nhận được quyết định giải quyết khiếu nại số 3958 của UBND thành phố Phú Quốc (nay là Đặc khu Phú Quốc).
Thế nhưng theo ý kiến từ phía ông cho rằng, tại phiên tòa sơ thẩm của tòa án khu vực 2, An Giang chưa xem xét khách quan toàn diện các căn chứng cứ khách quan của vụ án mà chỉ dựa vào các báo cáo, biên bản để tuyên xử là chưa phù hợp theo ý nguyện của ông. Theo người đại diện ủy quyền của ông Trần Hồng Bồng tại phiên tòa sơ thẩm: Việc tuyên một bản án như thế có dấu hiệu xét xử chưa khách quan bởi các lẽ: Có dấu hiệu đánh giá chứng cứ phiến diện, đặc biệt trong tranh chấp đất đai: Ý kiến của chính quyền địa phương cần phải đo đạc thực tế, xác minh nguồn gốc đất, lấy lời khai các bên liên quan. Ý kiến của ông đưa ra thì tòa án cần xem xét khách quan về nguồn gốc khai khẩn sử dụng đất. Trong khi Nguồn gốc quá trình sử dụng đất do cha Ông Tâm là ông Lê Văn Có khai khẩn (trong khi các văn bản và kết luận của UBND TP Phú Quốc cũ (nay là đặc khu Phú Quốc) chỉ xác minh từ đời ông Tâm là con của ông Lê Văn Có.
Theo ý kiến của ông phản ánh với báo chí rằng, quá trình xét xử Tòa án chỉ dựa vào “kết luận của chính quyền”, trong khi theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015: Tòa án có nghĩa vụ phải Làm rõ sự thật khách quan của vụ án; Thu thập, xác minh chứng cứ khi cần thiết. Trong khi yêu cầu chứng cứ trong vụ án phải được Xem xét toàn diện, khách quan, đầy đủ và không được thiên lệch, không phụ thuộc vào một nguồn duy nhất. Do đó tại phiên xét xử Tòa án chỉ dựa vào báo cáo hoặc kết luận của các cơ quan có thẩm quyền UBND (trong kết luận của thanh tra giải quyết định giải quyết khiếu nại và kết quả xác minh xét duyệt nguồn gốc đất của Ban bồi thường và hỗ trợ tái định cư mơi chỉ là một loại chứng cứ, không phải là căn cứ duy nhất để giải quyết vụ án.
Bản án xét xử ngày 15/4/2026 Tòa án nhân dân khu vực 2 - tỉnh An Giang tiến hành xét xử sơ thẩm vụ án nêu trên, kết quả căn cứ điểm a điều 193 luật Tố tụng hành chính, xử: Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Trần Hồng Bồng về việc yêu cầu UBND đặc khu Phú Quốc thực hiện nhiệm vụ công vụ trong việc thu hồi, bồi thường, hỗ trợ đối với diện tích đất 19.267,5m2 tọa lạc tại An Thới, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang và hủy các Quyết định số 8996 và 3958 cần được làm rõ. Điều này được UBND đặc khu Phú Quốc thừa nhận tại công văn trả lời số 10071/UBND-NCPC, sau đó chuyển nhượng lại cho ông Bồng quản lý và sử dụng liên tục, ổn định, không tranh chấp, không bị cơ quan chức năng nhắc nhở, lập biên bản hay có bất kỳ yêu cầu gì đối với ông Bồng.
Việc ông Bồng quản lý, sử dụng đất tất cả những người dân sinh sống tại khu vực đó đều biết và nắm rõ. Không hiểu vì lý do gì, khi tiến hành thu hồi, bồi thường lại xác định ông Bồng không đủ điều kiện để nhận bồi thường nên đã ban hành Quyết định bồi thường với giá 00 đồng. Việc thu hồi đất nhưng không xem xét rõ quá trình sử dụng, không xem xét đến giá trị cây trồng mà bồi thường với giá 00 đồng là không bảo bảo quyền lợi của người sử dụng đất hợp pháp. Bên cạnh đó, diện tích đất của ông Bồng đang sử dụng đã được đưa ra khỏi ranh rừng. Vì vậy có đủ điều kiện được cấp giấy CNQSD đất theo quy định nhưng lại không được xem xét.
Ngoài ra, những hộ dân khai khẩn, sử dụng đất cạnh bên ông Bồng sử dụng cùng thời điểm có người được cấp giấy CNQSD đất và có người được bồi thường, hỗ trợ, riêng ông Bồng thì không, ông đưa ra ý kiến của nhân là vô lý và không đúng quy định. Nên trong thời gian chờ đợi phiên tòa phúc thẩm, gia đình ông Trần Hồng Bồng rất hy vọng một phiên Tòa công tâm.
